ΖΗΣΕ ΜΕ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑ ΟΠΟΥ ΚΙ ΝΑ ΒΡΙΣΚΕΣΑΙ

ΘΕΑΣΙΣ: «Ζήσε με πληρότητα όπου κι αν βρίσκεσαι», στο: theasis (φιλοσοφία), τελευταία πρόσβαση: 21. Ελαφηβολιών 2792 / 29. Μαρτίου 2016.

her

Βάσει του δόγματος ότι κανένα ασώματο δεν μπορεί να επηρεάσει ένα σώμα συμπεραίνουμε ότι και ο τόπος, που ανήκει στα ασώματα και αποτελεί νοητική κατασκευή, δεν μπορεί να επηρεάσει τις διαθέσεις μας, οι οποίες διαθέτουν σωματικό χαρακτήρα. Επομένως, δεν είναι λογικό να εγκαλούμε τον τόπο στον οποίο ζούμε για τα προβλήματα που βιώνουμε. Αλλού πρέπει να αναζητήσουμε τις αιτίες των προβλημάτων μας και σίγουρα δεν μπορούμε να τα επιλύσουμε αλλάζοντας τόπο.

Για τον Ηρακλή, υποστηρίζει ο Επίκτητος (Δ 3.24.13-17), που περιφερόταν από τόπο σε τόπο, έχοντας αφήσει πίσω στην πατρίδα του τα παιδιά του, για να προσφέρει βοήθεια στους συνανθρώπους του, ο τόπος δεν είχε καμία αξία για την ευτυχία του, γιατί ήξερε καλά ότι γιος του Δία και, επομένως, συγγενείς του ήταν όλοι οι άνθρωποι. Παντού, λοιπόν, μπορούσε να ζει ευτυχισμένα, γιατί, όπου κι αν βρισκόταν, τα είχε όλα και ένιωθε συναισθηματική πληρότητα.
Επομένως, ο τόπος δεν μπορεί να είναι ο λόγος της ευτυχίας ή της δυστυχίας μας. Για να νιώθουμε ευτυχισμένοι, πρέπει να νιώθουμε «πλήρεις, χωρίς επιθυμίες, και σ‘ αυτό μας βοηθούν οι κρίσεις μας. Αν αυτές είναι ορθές, τότε είμαστε ευτυχισμένοι. Οι εσφαλμένες κρίσεις μας και μόνο αυτές, γίνονται ο λόγος του προσωπικού μας μαρτυρίου, γιατί τις κουβαλάμε μαζί μας παντού και είναι αυτές που μας παρουσιάζουν τον κόσμο δυσάρεστο.

Εύλογα, λοιπόν, ο Επίκτητος υπογραμμίζει:

Όπου και να πάω, θα είναι καλά για μένα- γιατί και εδώ δεν ήμουν καλά εξαιτίας του τόπου, αλλά εξαιτίας των κρίσεων μου, τις οποίες σκοπεύω να τις πάρω μαζί μου. Και δεν μπορεί κανείς να μου τις αφαιρέσει, αλλά αυτές είναι οι μονές που μου ανήκουν και είναι αναφαίρετες. (Λ 4.7.14)

Πολλούς αιώνες αργότερα ο Κ.Π. Καβάφης εξέφρασε την ίδια άποψη στο ποίημά του «Η πόλις». Ο ποιητής, χωρίς να μπορούμε να ισχυριστούμε ότι διαπνέεται από στωικές αντιλήψεις, κατανοεί ότι ο τόπος δεν μπορεί να επηρεάσει από μόνος του τα συναισθήματά μας και αποδίδει την αιτία της δυστυχίας μας σε μας τους ίδιους, στον τρόπο που σκεφτόμαστε.

Το ποίημά του μας βοηθά να καταλάβουμε καλύτερα τις απόψεις των Στωικών:

Είπες «Θα πάγω σ‘ άλλη γη, θα πάγω σ‘ άλλη θάλασσα.

Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή.

Κάθε προσπάθειά μου μια καταδίκη είναι γραφτή κ‘ είν‘ η

καρδιά μου – σαν νεκρός – θαμενη.

Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει.

Όπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω

ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ,

που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαζα και χάλασα».

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θα βρεις άλλες θάλασσες.

Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς τους ίδιους.

Και στις γειτονίες τες ίδιες θα γερνάς- και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ‘ ασπρίζεις.

Πάντα στην πάλι αυτή θα φθάνεις. Για τα άλλου – μη ελπίζεις- δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.

Έτσι που τη ζωή σου ρήμαζες εδώ

στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην τη γη την χάλασες».

  Χριστίνα Κούρφαλη

 

 

 

Advertisements