ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ – ΒΛΑΣΗΣ Γ. ΡΑΣΣΙΑΣ: “ΕΘΝΟΣ-ΕΘΝΙΣΜΟΣ-ΕΘΝΟΚΡΑΤΟΣ-ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ”

Βλάσης Γ. Ρασσιάς: Έθνος-Εθνισμός-Εθνοκράτος-Εθνικισμός, 2η έκδ., Αθήνα: Ανοιχτή Πόλη, 2006.
Βιβλιοκριτική του Στυλιανού Αρίστων.
Βαθμολογία: 4/5.

Έθνος-Εθνισμός-Εθνοκράτος-Εθνικισμός
Έθνος-Εθνισμός-Εθνοκράτος-Εθνικισμός (© Ανοιχτή Πόλη)

Το βιβλίο “Έθνος-Εθνισμός-Εθνοκράτος-Εθνικισμός” του ιστοριογράφου Βλάση Ρασσιά πρωτοεμφανίστηκε το “1996” μ.α.χ.χ. Ήρθε σαν απάντηση στην καπήλευση του Ελληνισμού από τους ρωμιούς ακροδεξιούς και την παρουσίαση του φυσικού (=πολιτισμικού) έθνους σε αντιδιαστολή μάλιστα με το “κρατικό” έθνος -ή ψευδέθνος κατα τον Ρασσιά- της εκχριστιανισμένης ευρώπης.

Όπως η βιόσφαιρα, έτσι χαρακτηρίζεται και η εθνόσφαιρα από πολλαπλότητα και πολυμορφία μέσα και ανάμεσα στα έθνη. Το Έθνος, μια ομάδα ανθρώπων με κοινό έθος, αναπτύχθηκε μέσα από φυσιολογικές διαδικασίες, σε αντιδιαστολή με τα σημερινά, “κρατικά” έθνη, επινοηθέντα απ’ το ενοποιητικό εργαλείο του εκχριστιανισμένου κόσμου: τον Εθνικισμό. Μια αντιφατική σύγχρονη Ιδεολογία, κατά την οποία τα Έθνη ταυτίζονται με τα Κράτη, η εθνική συνείδηση με την υπηκοότητα και το “αίμα”. (Κατ’ αυτήν την άποψη, οι Θαλής, Αίσωπος, Πορφύριος ο Τύριος, Σιμπλίκιος κ.α. δεν υπήρξαν έλληνες.)

Ο Εθνικισμός, γεννημένος από τα σπλάχνα του χριστιανικού κόσμου, θέλει να υπερασπίζεται Έθνη, που ο Μονοθεϊσμός έσβησε από την ιστορία. Μέσα από το τεχνητό δίπολο εθνικισμός / διεθνισμός, “δίδυμα αδελφάκια” για τον Ρασσιά, προσπαθεί να αντλήσει δύναμη από εθνικούς θρύλους, σύμβολα και παραποιημένη ιστορία, παριστάνοντας την εναλλακτική απέναντι σε έναν κόσμο, που τον γεννά και τρέφει. Σαν μια πλαστή ή ιδρυμένη ταυτότητα, υπάρχει και φανερώνεται σε έναν εκχριστιανισμένο, άρα ομογενοποιημένο κόσμο μόνον δια της σύγκρουσης, αντιπαλότητας και άρνησης της ετερότητας. Η ανάλυση και διαφορά των αντίπαλων κόσμων Εθνισμός / Εθνικισμός αποτελεί το περιεχόμενο του κειμένου.

Το Έθνος και ο Εθνισμός του αναπτύχθηκαν με φυσικό τρόπο, μέσα από διαδικασίες που κράτησαν αιώνες. Η Εθνόσφαιρα αντανακλά την βιόσφαιρα σε πολυμορφία, πλουραλισμό και ποικιλία. Σε αυτήν την διαφορετικότητα βασίζεται η Βιολογλία. Το Έθνος δεν είναι ράτσα, αλλά μια πολιτισμική Συλλογικότητα με πολύ συγκεκριμένο έθος και χαρακτηριστικά.

Το “κρατικό” Έθνος και η Ταυτότητα του πλάστηκε, όπως ο ίδιος ο Εθνικισμός, ή επινοήθηκε μέσα από (επεκτατικούς) πολέμους και επαναστάσεις. Ο Εθνικισμός τράβηξε γραμμές και ομογενοποίησε τους ανθρώπους εντός των συνόρων του νέου “Εθνοκράτους”. Η ομογενοποίηση επιτυγχάνεται με βία, καταστολή ή καταπίεση. Το νέο Έθνος αποκτά εθνικούς θρύλους, ήρωϊκή ιστορία, εχθρούς και ιδεολογίες, και στην περίπτωση των Σκοπίων ή της σύγχρονης ελλάδας μια πλαστή συνέχεια στον χώρο και τον χρόνο: ο αρχαιός πολιτισμός που υπήρξε στα εδάφη που κατοικούνται τώρα από το νέο Έθνος, μετατρέπεται σε παρελθόν του τελευταίου. Δεν διστάζει ο εθνικισμός σαν καλός κοπτοράπτης να “ξαναγράψει”, ιδεολογικοποιήσει ή να “προσαρμόσει” στα δικά του μέτρα, ώστε να διεξάγει απ’ αυτήν αρεστά συμπεράσματα.

Δια του τρόπου αυτού ο εθνικισμός ακυρώνει τον χαρακτήρα της Εθνόσφαιρας και μετατρέπει το έθνος σε ισοπεδωμένη μάζα υπήκοων χωρίς πραγματικό Εθνισμό. Μια χριστιανική Ιδεολογία, που υπερασπίζει τα “έθνη”, που αποτέλειωσε ο Χριστιανισμός, και προβάλλει την Ιδεολογία του στην πραγματικότητα, για να μείνουν αόρατες οι αντιφάσεις της, πρέπει να είναι ανορθολογική, και αφού απαξιώνει την πραγματικότητα προς χάριν της Ιδεολογίας είναι λογικό να έχει σαν αποτέλεσμα την εξαφάνιση του “άλλου”, τον ολοκληρωτισμό και μισανθρωπισμό. Κι όμως καπηλεύει τα αρχαία έθνη, χρησιμοποιεί εκ του πονηρού τα σεβάσματα τους, γίνεται με το ζόρι διάδοχος και συνέχεια τους, γνωρίζοντας πως αυτά δεν μπορούν να αμυνθούν και αγνοώντας πόσο ξένος είναι προς αυτά και γενικά τον κόσμο που εκπροσωπούν. Ο Εθνικισμός στέκεται εκτός της Φύσης, ανίκανος να τηρήσει την ύπατη αρχή του (ελλ.) Εθνισμού: «ομολογουμένως τήι Φύσει ζην».

Οι διαφορές του αρχαίου Εθνισμού από τον νεωτερίστικο Εθνικισμό είναι πολλές.

ΕΘΝΙΣΜΟΣ
– τα έθνη είναι μη-ομογενοποιημένα
– χαρακτηρίζονται από ποικιλία και πολλαπλότητα
– η ενότητα βασίζεται στην κοινή καταγωγή και γλώσσα, μα πάνω απ΄ όλα στο πάτριο έθος
– αναπτύχθηκαν φυσιολογικά
– δεν ταυτίζονται με κράτη
– τα μέλη τους αυτοαναγνωρίζονται από τα “Πἀτρια” (ειθότα και νομιζόμενα)

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ
– τα έθνη (του) είναι ομογενοποιημένα
– χαρακτηρίζεται από αποκλειστικότητα και
– η ενότητα βασίζεται στο αίμα, την γλώσσα και υπηκοότητα
– διαμορφώθηκαν μέσα από πολιτικές επιλογές και διαδικασίες ή πολέμους
– ταυτίζονται τα ίδια και ο πολιτισμός τους με τα λεγ. Εθνοκράτη

Ο Ρασσιάς θεωρεί τον Εθνικισμό εχθρό των εθνών και διαστροφή της υγιής εθνικής ταυτότητας σε εχθρική διάθεση – “Γνήσιο κατασκεύασμα του μονοθεϊστικού ολοκληρωτισμού”.

Στο βιβλίο αυτό μαθαίνει ο αναγνώστης την διαφορά μεταξύ Ελληνισμού και Εθνικισμού, την φύση του έθνους, την ελληνική αντίληψη για το Εθνός, την σημασία του Έθους και τις ομοιότητες μεταξύ εθνικισμού-διεθνισμού. Μακριά από “Ελληνοχριστιανισμούς”, Αριοσοφίες και Εθνοφυλετισμό ο Συγγραφέας ξεκαθαρίζει την ελληνική εθνική θέση για τα έθνη. Γίνεται σαφές, ότι Μέλη ενός Έθνους νοούνται οι μετέχοντες του έθους του. Από την έκδοση του ανά χείρας βιβλίου δεν δικαιολογούνται κάποιοι να “μην γνωρίζουν” την στάση του ελληνικού Εθνισμού απέναντι στον Εθνικισμό όταν ταυτίζουν τον πρώτο με τον τελευταίο. Οι Υπόλοιποι απλά δεν είναι ενημερωμένοι ή ενεργούν εκ του πονηρού. Διότι ο κ. Ρασσιάς δεν αφήνει περιθώρια για ερμηνείες, ο λόγος του είναι ξεκάθαρος και η στάση του πολύ συγκεκριμένη. Δεν αποκαλύπτει απλώς την ματαιότητα του Εθνικισμού, αλλά εξυμνεί επίσης μία υγιής πολυποίκιλη Εθνόσφαιρα. Η Εθνόσφαιρα δεν χάθηκε για πάντα. Τα έθνη είναι ικανά να παλιγεννηθούν από την στάχτη τους. Αίματα δεν αφήνουν ίχνη, “κρατικά” Έθνη που βασίζονται σε αυτά είναι καταδικασμένα αφού όταν σβήσει το αίμα, χάνονται για πἀντα. Το Έθος όμως δεν σβήνει εύκολα, αφήνει ίχνη και σημάδια, που μπορούμε να ακολουθήσουμε. Κι όσο υπάρχουν αυτά, είναι η ανάσταση του Έθνους δυνατή. Η παλινόρθωση του επιτυγχάνεται μέσω της παλινόρθωσης του δικού του Έθους.

Σε μια εποχή όπου εθνικιστικά κινήματα και κόμματα καπηλεύουν τα σεβάσματα και την ιστορία του Ελληνισμού, και ταυτίζουν τα δικά του με ξένα συμφέροντα, είναι η ανάγνωση αυτού του έργου από εθνικούς έλληνες αναγκαίη. Πρέπει να φανούμε άξιοι των περιστάσεων, κι αυτό επιτυγχάνεται μόνο με ελευθεροπρεπείς απαντήσεις σε βλαβερἐς ανακυκλώσεις και διλήμματα.

Ο Πάνος Καλογρίδης έγραψε την Εισαγωγή, και στον Πρόλογο προετοιμάζει ο κ. Ρασσιάς τον αναγνώστη για όσα θα διαβάσει. Παραθέτει στοιχεία από την αρχαία λογοτεχνία, την ψυχολογία και βιολογία, θεμελιώνοντας δια αυτού του τρόπου τις απόψεις του. Το κείμενο διαχωρίζεται σε 12 κεφάλαια και περιέχει επίσης 39 Σημειώσεις. Πρόκειται πράγματι για ένα έξυπνο και πολυδιάστατο Βιβλίο.

Προτείνω από καρδιάς την αγορά του βιβλίου σε όλους που ενδιαφέρονται για τον εθνικό ελληνισμό. Τα συγχαρητήρια μού στον Συγγραφέα για την παρρησία του.

Ακολουθούν χαρακτηριστικά Αποσπάσματα από το βιβλίο, όπως παρατίθονται από τον Συγγραφέα στην ιστοσελίδα του:

Γνήσιο κατασκεύασμα του μονοθεϊστικού ολοκληρωτισμού, ο «Εθνικισμός» εκδηλώθηκε και εξακολουθεί φυσικά να εκδηλώνεται ως αυστηρή απαίτηση για απόλυτη ομοιογένεια και ενότητα, πολιτισμική θρησκευτική και γλωσσική, ώστε να παραχθεί η ψευδαίσθηση μι υποτιθέμενης ιστορικής προσωπικότητας, σε ένα εκ των πραγμάτων συμφυρματικό συνάθροισμα εγωκεντρικών ατόμων. Σημαίες του Εθικισμού έγιναν υποχρεωτικά η προκατάληψη, η αλλοφοβία, η πνεύμακή κλειστότητα, η καχυποψία και η εσωστρέφεια και ως «εχθροί» κηρύχθηκαν όχι οι εχθροί της συλλογικής Ελευθερίας και Αυτονομίας (που αποτελούσαν τους εχθρούς των Εθνικών), αλλά η κάθε είδους διαφορετικότητα, η οποία μέσα από έναν αρρωστημένο συλλογικό ψυχισμό εκλαμβάνεται πλέον ως πολιτισμική, θρησκευτική, ηθική ή «φυλετική μόλυνση. Σκοποί του «Εθνικισμού» είναι η καθολική ομοιογένεια στο εσωτερικό του ψευδ – «έθνους» και η μανιώδης πολιτισμική επέκταση και ηγεμονία στο εξωτερικό του, όπως ακριβώς επί αιώνες: είχαν διδάξει οι κυρίαρχοι μονοθεϊστές, λ.χ. πάση θυσία καθολική ομοιογένεια μέσα στην Εκκλησία και μανιώδης προσηλυτισμός και υποδούλωση των υποτιθεμένων «ειδωλολατρών».

Το πιο ειρωνικό είναι μάλιστα, ότι το ψευδ – «έθνος» που ο «Εθνικισμός» ανεμίζει σαν σημαία γι’ αυτήν του την απολυτότητα, τις περισσότερες φορές, εξαιτίας κυρίως του ετεροπροσδιορισμού του από το γνωστό «πόδι» της αυταρχίας, που ακούει στο όνομα «κρατούσα Θρησκεία» (ακόμη και όταν αυτή δεν δηλώνεται ευθέως ως τέτοια), καμία σχέση δεν έχει με το αληθές εθνικό χαρακτηριστικό τής ανά τόπους ιδιαίτερης και αυτόχθονος (διάβαζε προχριστιανικής) Παράδοσης. Ψευδ-«έθνος» και «Εθνικισμός», πρωτομάστορες της ιδεοληψίας και του ανιστόρητου, του φορτισμένου αλλά ταυτοχρόνως και παραμυθητικού (νηπιώδους) λόγου, καθώς επίσης και της απολύτως μονομερούς «ανάλυσης» των πραγμάτων, κανακεύουν και αγοραπωλούν με την ύψιστη μαεστρία την Ψευδή Συνείδηση, δηλαδή την εδραιωμένη ως αλήθεια πίστη, σε ένα πασιφανέστατο ψέμα.

Οι «εθνικιστές» αποδεικνύονται τελικά οι χειρότεροι εχθροί του πραγματικού «έθνους», μετατρέποντας την φυσική και λογική διεκδίκηση της ταυτότητας («Εθνισμός») σε μίσος για τους άλλους (κατά κανόνα σε μίσος για τον… γείτονα).

Ενώ ο «Εθνισμός» συσπειρώνει, αντιπροσωπεύοντας την νόμιμη διεκδίκηση της συλλογικής αξιοπρέπειας, ο «Εθνικισμός» αποκλείει, αντιπροσωπεύοντας τίποτε περισσότερο από την απολύτως επιθετική καχυποψία.

Το μεγαλύτερο όμως εσωτερικό δράμα του «Εθνικισμού» είναι ο απόλυτος παραλογισμός τής προοπτικής που δήθεν προβάλλει, ένας παραλογισμός, ο οποίος έκλαμπρα καταδεικνύεται στην απλή συνειδητοποίηση, ότι αντίθετα από τον υποτιθέμενο και πλαστό «αντίπαλο» του, τον λεγόμενο «Διεθνισμό» (αμφότεροι παραπροϊόντα του «μονοθεϊστικού» Κόσμου), αυτός δεν μπορεί τελικά, ως πολιτικό ή κοινωνικό ή πολιτισμικό εάν θέλετε φαινόμενο, να γενικευθεί. Και αυτό, γιατί σε απόλυτη αντίθεση προς τον φυσικό (αρχαιοτροπο) «Εθνισμό», ο οποίος μπορεί να υπερασπίζεται θετικά την διαφορετικότητα / ετερότητα του (σεβόμενος την ίδια στιγμή βαθύτατα και την διαφορετικότητα / ετερότητα όλων των άλλων, που του συμπεριφέρονται ομοίως), ο κάθε επί μέρους «Εθνικισμός» θεωρεί την επί μέρους «ράτσα» του περιούσια και ανώτερη πασών των άλλων, άρα μπορεί να ορίσει την διαφορετικότητα / ετερότητα μόνον αρνητικά.

Η τρωτή φεουδαρχία της Δύσης έδωσε, κατά τον 16ο αιώνα, τη θέση της στο άτρωτο από εξεγέρσεις δούλων «Εθνοκράτος», και στους επόμενους δύο αιώνες σύσσωμη η Ευρώπη υποχρεώθηκε, από άκρου σε άκρο της, ν’ ακολουθήσει το παράδειγμα, ενώ όμως την ίδια περίπου εποχή στο φαντασιακό / αντιληπτικό επίπεδο, η ανθρωπότητα όχι μόνο δεν μετασχηματιζόταν ουσιαστικά σε κάτι διαφορετικό, αλλά αντίθετα παρέμενε στην ίδια φρικτή και πνευματοκτόνο κοσμοθέαση, βυθιζόμενη συνάμα σε ακόμα μεγαλύτερη αποκτήνωση …

Σε έναν ολοκληρωτικό, βίαιο και συγκεντρωτικό εξουσιαστικό μηχανισμό από τη μία, αρχικά μόνον «μοναρχικό» και φυσικά πάντοτε «χριστιανικό», και σε μια βίαιη ομοιομορφία των υπηκόων από την άλλη, υπηκόων που όφειλαν ν’ αντιλαμβάνονται τα πράγματα -και κατ’ επέκταση να συμπεριφέρονται- στο εξής, ως ομογενές «έθνος» μέσα σ’ έναν κόσμο που το πρώτο και κύριο που εχθρευόταν ήταν η ύπαρξη πολυμορφίας, ήτοι.. «εθνών» με την αυθεντική φυσικά έννοια του όρου (ήτοι, ομάδες με ιδιαίτερα «έθη και νόμους και γλώτταν και βίον» όπως το ‘χε ορίσει παλαιά ο Απολλώνιος).

Μία μικρή ομάδα εξουσιαστών αποφασίζει ιδία βουλήσει ότι ανήκουν στο κατασκευασμένο ψευδ«Έθνος» της κάποιες μεγάλες ομάδες λαού, που ούτε καν ρωτήθηκαν αν θέλουν ν’ ανήκουν σ’ αυτό.

Advertisements